Eigen werk
Architectuur van Abe Bonnema
in Leeuwarden

De Friese architect Abe Bonnema (1926-2001) heeft een moeilijk te overschatten aandeel gehad in de ruimtelijke verschijning van het moderne Leeuwarden. Van de tekentafels binnen zijn bureau kwamen ontwerpen voor vele honderden bouwwerken in de Friese hoofdstad. Nog altijd speelt het dagelijks leven van veel Leeuwarders zich af binnen de muren van gebouwen, ontworpen door Abe Bonnema, en in stadsruimte die mede door werken van deze architect wordt gedefinieerd.
Voor iedereen die hiervan meer wil weten, werd een gids samengesteld met een fietsroute langs Bonnema’s Leeuwarder werk, voorafgegaan door een inleidend essay dat licht werpt op hoofdlijnen en achtergronden. Ik schreef alle tekst en deed de beeldredactie.
De 120 pagina's tellende publicatie, vormgegeven door BW H ontwerpers en in 2022 uitgebracht bij het Historisch Centrum Leeuwarden, kwam tot stand met steun van de Abe Bonnema Stichting.
Toekomstlandschap van nabij – Zonneparken in Noord-Nederland, 2020 (niet gepubliceerd)
In opdracht van Roenom Ruimtelijke Ontwikkeling, Energie en Omgeving te Leeuwarden, deed ik in 2020 een ruimtelijk onderzoek naar zonneparken in Friesland, Groningen en Drenthe. Als basis hiervoor maakte ik een inventarisatie van alle of bijna alle zonneparken die op dat moment in de drie noordelijke provincies in werking of in voorbereiding waren. Uit analyse van de bijna tweehonderd gevonden parken komt naar voren dat ze zijn te verdelen in vier ruimtelijke types. Een uiteenzetting over deze types, met verwijzing naar voorbeelden uit de inventarisatie van parken, biedt aanknopingspunten voor nieuwe benaderingen van de transitieopgave in de toekomst.
Nieuwe architectuur in Leeuwarden - 25 gebouwen van na 2000
In het najaar van 2019 verscheen op mijn initiatief een architectuurgids over nieuwe architectuur in Leeuwarden. De gids presenteert 25 gebouwen van na 2000, in tekst en beeld. Een inleiding werpt licht op achtergronden en verbanden. Opdrachtgever en uitgever was het Historisch Centrum Leeuwarden (HCL). Ik schreef alle tekst en deed de beeldredactie. De gids maakt deel uit van een door het HCL uitgebrachte reeks, vormgegeven door BW H ontwerpers.
ABE2018 - Legacy of an architect
Voor de Abe Bonnema Stichting schreef ik in 2017 tentoonstellingsteksten, brochuretekst en webtekst bij de expositie ABE2018 - Legacy of an architect. Deze tentoonstelling over het Leeuwarder werk van de Friese architect Abe Bonnema (1926-2001) was in 2018 te zien in de panoramazaal bovenin de Achmeatoren. Ook gaf ik sturing aan de beeldredactie (uitvoering Ingrid Oosterheerd) en coördineerde ik de aanvullende fotografie en het vertaalwerk. Een beperkt architectuurhistorisch onderzoek maakte van de opdracht deel uit. Dit programma was onderdeel van het evenement Leeuwarden Culturele Hoofdstad van Europa.
Ambachtsman en architect - Tekeningen uit de metselopleiding van Hendricus Tauber
Voor de publicatie van een collectie bijzondere tekeningen uit het vroeg twintigste-eeuwse metselonderwijs, deed ik in 2009 onderzoek naar de context van het onderwijs waarin deze tekeningen zijn ontstaan. De uitkomsten heb ik verwerkt in een tekst, ter begeleiding van de tekeningen. Opdrachtgever was Uitgeverij 010. Het boekontwerp werd verzorgd door Piet Gerards.
Academie van Bouwkunst Amsterdam 1908-2008
Standaardwerk over de eerste eeuw van de Academie van Bouwkunst in Amsterdam. Begonnen in 1908 als een ‘winteravondcursus’ heeft dit instituut zich ontwikkeld tot een internationaal gerespecteerde masteropleiding die jaarlijks vele tientallen studenten voorbereidt op een loopbaan als architect, stedenbouwkundige of landschapsontwerper.
Roemrijke episoden komen aan bod, zoals de verbondenheid in de jaren vijftig en zestig met de wereldberoemde Forum-beweging en het baanbrekende werk van Academiestudenten voor de stadsvernieuwing in de jaren zeventig. Op basis van eigen onderzoek wordt voor het eerst licht geworpen op de verhouding tot het Nieuwe Bouwen in de jaren twintig en dertig, de identiteit van de opleiding in de vroege wederopbouwjaren en de impact van de studentenrevolte aan het eind van de jaren zestig. De ontwikkeling van het leerplan wordt gevolgd en er worden verbanden gelegd met de vorming van het architectenberoep, de ruimtelijke ontwikkeling van Amsterdam en de veranderlijkheid van de bouwopgave.
Met een slothoofdstuk door Indira van ‘t Klooster en een tekstbijdrage van Pieter Winters. Boekontwerp van Studio Joost Grootens.




